Παχειά Αμμος

Βρίσκεται στο μυχό του κόλπου Μιραμβέλου και κατά τον Στράβωνα στο βιβλίο 10 «Τα Γεωγραφικά» υπήρχε η μινώα των λυκτύων στην αρχαιότητα, δηλαδή μια ναυτική βάση.

Με τα σημερινά δεδομένα το χωριό έχει περίπου 110 χρόνια ζωής και βρίσκεται πάνω στο Εθνικό δρόμο Ηρακλείου - Σητείας. Στις αρχές του αιώνα υπήρχε ένα χάνι (Του Περοκωσταντή), στο οποίο βρίσκονταν περί τις 10 αποθήκες που εξυπηρετούσαν το εμπόριο της επαρχίας Ιεράπετρας. Ενώ δεν υπήρχε λιμάνι, μεταφόρτωναν με μαούνες, λάδι, χαρούπια κ.τ.λ. σε πλοία, που βρίσκονταν ανοιχτά του χωριού.

Το λιμάνι φτιάχτηκε γύρω στα 1960 και πλέον τα εμπορεύματα φορτώνονταν σε μοτορσίπ που άραζαν στο λιμάνι. Την ίδια εποχή δημιουργήθηκε σωματείο λιμενεργατών με την επωνυμία «Αγία Πελαγία». Οι μισοί περίπου κάτοικοι του χωριού που πρωτοεγκαταστάθηκαν στις αρχές του 1900 ήταν από τη Βασιλική και το Μοναστηράκι, ενώ οι υπόλοιποι από άλλα χωριά όπως Πρίνα, Λούμα, Βρουχά, Ανατολή, Βιάννο, Αϊ Γιάννη, Καλό Χωριό, Καβούσι και νησιώτες της Κάσου και Καρπάθου.
Τότε η Κρητική Πολιτεία έδωσε άδεια για ανασκαφή στα Γουρνιά και στο Κεφάλι, από τους αρχαιολόγους Σίνγκερ και Ερριέτα Μπόους. Ο Σίγκερ τότε έχτισε δικό του σπίτι, τη γνωστή Βίλα, το 1906, η οποία διατηρείται σε άριστη κατάσταση.

Η εμπορική δραστηριότητα του χωριού προπολεμικά περιοριζόταν στο σαπωνοποιείο του Διαλεχτάκη, το οποίο πραγματοποιούσε εξαγωγές σε Αλεξάνδρεια και Ιταλία. Υπήρχε επίσης χαρουπόμυλος, εμπόριο τσιμέντου - σιδήρου και λοιπού γενικού εμπορίου, από τους Φλουράκη - Παπαδάκη.
Μεταπολεμικά οι κάτοικοι ασχολούνται με τη γεωργία, την αλιεία και κυρίως με την κτηνοτροφία.

Σήμερα είναι ένα χωριό 1000 περίπου κατοίκων, και βρίσκεται στον κόμβο των τριών μεγάλων πόλεων του νομού. Αναπτύσσεται συνεχώς, και αποτελεί πόλο έλξης πολλών επισκεπτών, λόγω της γραφικότητας και του πλούσιου φυσικού κάλλους του.